Incoterms 2020 w praktyce importera (FOB vs EXW)

Reguły Incoterms 2020 opisują podział kosztów, obowiązków i ryzyka pomiędzy sprzedawcą a kupującym. Nie ustalają ceny produktu, sposobu zapłaty, przeniesienia własności ani odpowiedzialności za jakość. Dlatego wybraną regułę trzeba wpisać do umowy razem z dokładnym miejscem lub portem.

EXW — odbiór od zakładu sprzedawcy

Przy EXW sprzedawca udostępnia towar w uzgodnionym miejscu, zwykle w swojej fabryce. Kupujący organizuje dalszy łańcuch. W praktyce importu z Chin trzeba wcześniej potwierdzić, kto załaduje samochód, kto przygotuje formalności eksportowe i jakie koszty lokalne pojawią się przed wyjazdem ładunku z kraju.

EXW może dawać importerowi kontrolę nad logistyką, ale wymaga sprawnego partnera po stronie chińskiej. Jeżeli kupujący nie ma możliwości wykonania obowiązków eksportowych, pozornie prosta reguła może powodować komplikacje operacyjne.

FOB — dostawa na statek w porcie

Przy FOB sprzedawca odpowiada za dostarczenie i załadunek towaru na statek w uzgodnionym porcie wysyłki oraz za formalności eksportowe. Ryzyko przechodzi zgodnie z regułą, gdy towar znajduje się na pokładzie statku. Kupujący organizuje główny fracht, ubezpieczenie według własnej decyzji, odprawę importową i dostawę końcową.

FOB jest przeznaczony dla transportu morskiego i śródlądowego wodnego. Przy ładunkach kontenerowych przekazywanych operatorowi przed załadunkiem warto omówić z profesjonalnym spedytorem, czy inna reguła lepiej odzwierciedla faktyczny punkt przekazania ryzyka.

Najważniejsze różnice w praktyce

• EXW przenosi więcej organizacji lokalnej na kupującego
• FOB obejmuje po stronie sprzedawcy dostawę do portu i odprawę eksportową
• w obu wariantach kupujący zwykle kontroluje główny transport
• cena FOB powinna być wyższa o uzgodnione koszty lokalne i portowe
• miejsce EXW i port FOB muszą być wskazane precyzyjnie

Jak porównywać dwie oferty?

Nie porównuj ceny EXW jednego producenta z ceną FOB drugiego bez doliczenia wszystkich kosztów do tego samego punktu. Poproś o wymiary, wagę, liczbę opakowań, adres odbioru, port, termin gotowości i zestawienie kosztów lokalnych. Dopiero wtedy spedytor może policzyć warianty na wspólnej podstawie.

Pytania przed wyborem reguły

• kto organizuje i opłaca załadunek w fabryce?
• kto odpowiada za odprawę eksportową w Chinach?
• gdzie dokładnie przechodzi ryzyko uszkodzenia?
• jakie opłaty lokalne są wliczone w cenę?
• kto wybiera przewoźnika i kontroluje dokument przewozowy?
• czy towar będzie transportowany jako FCL, LCL czy lotniczo?

Incoterms nie zastępują umowy

Umowa powinna osobno regulować specyfikację, kontrolę jakości, terminy, płatności, dokumentację i postępowanie z niezgodnym towarem. Reguła dostawy jest tylko jednym z elementów transakcji. Przed zatwierdzeniem oferty warto przekazać spedytorowi dane ładunku i sprawdzić całkowity koszt dostawy do magazynu, a nie wyłącznie cenę frachtu morskiego.